VT-House Q&A #48: Khoảng cách lắp đặt ống trong hộp kỹ thuật (Gen) tiêu chuẩn

Hộp kỹ thuật (Trục Gen) đóng vai trò là hạ tầng xương sống, tập trung toàn bộ các tuyến ống cấp thoát nước xuyên suốt các tầng của công trình. Một lỗi thiết kế phổ biến là việc bố trí các đường ống quá sát nhau nhằm tiết kiệm diện tích sàn. Điều này gây trở ngại cực lớn cho công tác kiểm tra, thay thế phụ kiện hoặc xử lý sự cố rò rỉ về sau.

Để tối ưu hóa công năng vận hành, bản vẽ thiết kế hệ thống cấp thoát nước cần tuân thủ các thông số khoảng cách kỹ thuật sau đây.

1. Quy định khoảng cách thông thủy giữa các đường ống

Dựa trên các tiêu chuẩn kỹ thuật lắp đặt và yêu cầu về thao tác cơ khí, khoảng cách giữa các mép ngoài của ống cần đảm bảo:

Giữa các ống cấp nước áp lực: Khoảng cách tối thiểu là 50 mm.
Giữa các ống thoát nước (thoát phân, thoát sàn, thoát mưa): Khoảng cách tối thiểu từ 50 mm đến 75 mm.
Giữa tuyến ống cấp nước và tuyến ống thoát nước: Khoảng cách tối thiểu là 100 mm.

Mục đích kỹ thuật:

Tạo không gian để sử dụng dụng cụ thi công (mỏ lết, kìm bấm, máy hàn nhiệt) khi lắp đặt hoặc tháo rời các khớp nối, phụ kiện.
Tránh hiện tượng truyền dẫn rung động hoặc va chạm do giãn nở nhiệt giữa các đường ống có vật liệu và nhiệt độ lưu chất khác nhau.
Cách ly cục bộ để khi một tuyến ống gặp sự cố (bục, vỡ) không làm ảnh hưởng đến cấu kiện của các tuyến ống lân cận.

2. Khoảng cách từ đường ống đến bề mặt tường hộp kỹ thuật

Không gian giữa ống và tường bao quanh trục Gen cần được tính toán kỹ lưỡng:

Khoảng cách tiêu chuẩn: Tối thiểu 50 mm – 100 mm tính từ bề mặt ngoài của ống đến lớp hoàn thiện của tường Gen.
Tại vị trí đặc biệt (Van chặn, đồng hồ đo nước, tê kiểm tra): Cần duy trì khoảng cách thông thủy tối thiểu 150 mm – 200 mm.

Mục đích kỹ thuật: Đảm bảo không gian cho việc thi công lớp bảo ôn (nếu có) và giúp kỹ sư có thể tiếp cận các điểm xung yếu mà không cần phải phá dỡ toàn bộ cấu kiện hoàn thiện xung quanh.

3. Nguyên tắc bố trí thứ tự ưu tiên trong trục kỹ thuật

Để hệ thống vận hành khoa học, việc sắp xếp vị trí các ống phải tuân theo chức năng:

Ống thoát nước: Do có đường kính lớn và yêu cầu độ dốc, các tuyến ống thoát thường được ưu tiên đặt phía sau, sát vào các góc hoặc tường chịu lực của hộp Gen.
Ống cấp nước: Các tuyến ống cấp có đường kính nhỏ hơn và tần suất bảo trì van khóa cao hơn nên được đặt phía trước, tại các vị trí dễ tiếp cận ngay khi mở cửa thăm kỹ thuật.
Cao độ thiết bị: Các van khóa chính, van giảm áp (PRV) phải được bố trí ở độ cao phù hợp (thường từ 1m2 đến 1m5) để thuận tiện cho việc vận hành.

4. Dự phòng không gian cho việc nâng cấp hệ thống

Một bản vẽ MEP chuyên nghiệp luôn tính đến khả năng mở rộng của công trình trong tương lai:

Diện tích dự phòng: Nên chừa lại tối thiểu 15% – 20% diện tích trống trong lòng hộp kỹ thuật.
Khả năng tích hợp: Không gian này dự phòng cho việc lắp đặt thêm các hệ thống phát sinh như: ống đồng điều hòa, ống nước nóng trung tâm, hoặc dây cáp thông tin liên lạc.

Kết luận kỹ thuật

Việc tuân thủ khoảng cách lắp đặt trong trục kỹ thuật không chỉ đảm bảo tính thẩm mỹ mà còn là yếu tố quyết định đến tuổi thọ và khả năng bảo trì của toàn bộ công trình. Một thiết kế hộp Gen đúng quy chuẩn ngay từ đầu sẽ hạn chế tối đa các chi phí phát sinh do đục phá và sửa chữa trong quá trình vận hành.

VT House – Tư vấn & Thiết kế MEPF Chúng tôi tối ưu hóa từng centimet không gian kỹ thuật để mang lại giải pháp vận hành bền vững và an toàn nhất cho công trình của bạn.

Fanpage: Kỹ sư Nguyễn Văn Trung - Cơ Điện VT-House

Fanpage: VT-House thiết kế MEPF

Website: vthouse.vn

VT House Design & Construction – Nền tảng vững chắc cho mọi công trình!

VT House Q&A #48 | [Trục kỹ thuật] Khoảng cách tối thiểu giữa các ống trong hộp kỹ thuật cần bao nhiêu ?